ส.ส.และมูลนิธิชีววิถีแถลงผลการตรวจสอบปลากระป๋องปลอมปนปลาซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศ พบผลจากศูนย์ความเป็นเลิศนานาชาติด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมอาหารทะเล มอ. ระบุ ปลาซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศ ตราดอกตันหยง ของบริษัท ศรีรุ้งงามฟู้ดส์ เป็นปลาหมอคางดำ เรียกร้องให้ อย. กระทรวงเกษตรฯ และกรมประมงแจงให้ชัดหลังอ้างว่าเป็นปลานิล
วันนี้ (14 ก.ค. 2569) ที่รัฐสภา นายณัฐชา บุญไชยอินสวัสดิ์ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน พร้อมด้วย นายณัฐพงษ์ สุมโนธรรม ส.ส.สมุทรสาคร พรรคประชาชน และคณะ แถลงความคืบหน้าการตรวจสอบกรณีปลาหมอคางดำในปลากระป๋อง และการแก้ไขปัญหาการแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำ โดยนายณัฐชา กล่าวว่า ได้รับผลการตรวจสอบกรณีปลากระป๋อง ซึ่งเป็นประเด็นที่สังคมให้ความสนใจเมื่อเดือนที่ผ่านมา ภายหลังจากได้รับเรื่องร้องเรียนจากประชาชนในพื้นที่ จึงได้นำเรื่องมาแถลงข่าวที่รัฐสภา และดำเนินการตรวจสอบควบคู่กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในช่วงแรก กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ยืนยันว่า ปลาที่พบในปลากระป๋องไม่ใช่ปลาหมอคางดำ แต่เป็นปลานิล แม้จะมีลักษณะคล้ายปลาหมอคางดำก็ตาม อย่างไรก็ตาม กรณีดังกล่าวยังไม่สอดคล้องกับข้อความบนฉลากผลิตภัณฑ์ที่ระบุว่าเป็นปลาซาร์ดีนหรือปลาแมคเคอเรล
ต่อมาได้ส่งตัวอย่างปลากระป๋องที่ได้รับจากประชาชนไปตรวจวิเคราะห์ยังหน่วยงานภาครัฐหลายแห่งภายใต้กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ซึ่งได้รับแจ้งว่า แม้จะมีศักยภาพในการตรวจวิเคราะห์ แต่ไม่สามารถดำเนินการได้ เนื่องจากเห็นว่าเป็นประเด็นทางการเมือง จึงได้ขอความร่วมมือจากมูลนิธิชีววิถี (ไบโอไทย) ในการประสานงานกับหน่วยงานที่สามารถตรวจวิเคราะห์ได้ จนได้รับผลการตรวจสอบจำนวน 2 รายการ โดยผลการตรวจสอบตัวอย่างจาก จ.สมุทรสงคราม ซึ่งไม่ใช่ตัวอย่างที่เป็นข่าวก่อนหน้านี้ พบว่าเป็นปลานิล ส่วนตัวอย่างปลากระป๋องที่ตรวจยึดจากโรงงานใน จ.สมุทรสาคร ซึ่งก่อนหน้านี้กรมประมงและสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ยืนยันว่าเป็นปลานิล เมื่อนำไปตรวจพิสูจน์ด้วยวิธีมาตรฐาน กลับพบว่าเป็นปลาหมอคางดำ
ด้านนายณัฐพงษ์ กล่าวว่า มีความกังวลต่อความน่าเชื่อถือของหน่วยงานที่รับผิดชอบ เนื่องจากผลการตรวจสอบของแต่ละหน่วยงานแตกต่างกัน จึงอาจส่งผลกระทบต่อความเชื่อมั่นของประชาชน พร้อมเห็นว่า การแก้ไขปัญหาปลาหมอคางดำ ควรมุ่งลดจำนวนประชากรของปลาชนิดนี้อย่างจริงจัง เนื่องจากเป็นปลาชนิดพันธุ์ต่างถิ่น ที่ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศ โดยการส่งเสริมการบริโภคเป็นเพียงส่วนหนึ่งของการลดปริมาณ แต่ยังจำเป็นต้องมีมาตรการอื่นควบคู่กัน เพื่อให้การแก้ไขปัญหามีประสิทธิภาพ นอกจากนี้ เห็นว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งดำเนินการแก้ไขปัญหาอย่างต่อเนื่อง รวมทั้งตรวจสอบและดำเนินการกับผู้ที่กระทำผิด โดยไม่ควรเหมารวมผู้ประกอบการทั้งหมด เพื่อรักษาความเชื่อมั่นของผู้บริโภคและลดผลกระทบต่อเศรษฐกิจในภาพรวม
นายณัฐชา กล่าวเพิ่มเติมว่า ศูนย์ความเป็นเลิศนานาชาติด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมอาหารทะเล ได้ตรวจพิสูจน์ตัวอย่างปลา จำนวน 3 ชิ้น ด้วยวิธีการตรวจสอบมาตรฐาน ผลการตรวจยืนยันตรงกับฐานข้อมูลดีเอ็นเอ (DNA Bank) ของปลาหมอคางดำ ซึ่งกรมประมงใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง และตรงกับชื่อวิทยาศาสตร์ Sarotherodon Melanotheron จึงยืนยันได้ว่าตัวอย่างดังกล่าวเป็นปลาหมอคางดำ
ทั้งนี้ เห็นว่าควรตรวจสอบข้อเท็จจริงว่า ปลาหมอคางดำเข้าสู่กระบวนการผลิตปลากระป๋องได้อย่างไร เนื่องจากที่ผ่านมา กรมประมงรับซื้อปลาหมอคางดำจากประชาชนเพื่อนำไปกำจัดหรือแปรรูป แต่กลับพบปลาที่ไม่ทราบแหล่งที่มาอยู่ในปลากระป๋อง พร้อมระบุว่าจะส่งผลการตรวจสอบให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เพื่อพิจารณาดำเนินการและชี้แจงข้อเท็จจริง พร้อมติดตามเรื่องดังกล่าวผ่านกลไกของสภาผู้แทนราษฎร ทั้งในชั้นคณะ กมธ. และการตั้งกระทู้ถาม นอกจากนี้ ระบุว่า สถานการณ์การแพร่ระบาดของปลาหมอคางดำในปัจจุบันรุนแรงกว่าปีที่ผ่านมา พร้อมตั้งข้อสังเกตว่า ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570 ไม่มีการจัดสรรงบประมาณเพื่อแก้ไขปัญหาดังกล่าวโดยเฉพาะ จึงเห็นว่าควรเร่งดำเนินมาตรการแก้ไขอย่างจริงจัง เพื่อบรรเทาผลกระทบต่อเกษตรกรและระบบนิเวศต่อไป
ก่อนหน้านี้ เฟซบุ๊กของ มูลนิธิชีววิถี (ไบโอไทย) เปิดเผยว่า จากกรณีที่ประชาชนพบปลากระป๋อง ซึ่งระบุเป็นปลาแมคคอเรล แต่เมื่อเปิดออกมา กลับมีลักษณะเหมือนปลานิลหรือปลาหมอคางดำ จนในที่สุด เมื่อวันที่ 5 พ.ค. 2569 สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ได้เข้าตรวจค้นและอายัดปลากระป๋องจากโรงงานดังกล่าวกว่า 12,000 กระป๋อง และได้จัดส่งไปให้กรมประมงตรวจว่าเป็นปลาหมอคางดำหรือไม่นั้น ในวันที่ 6 พ.ค. นายวัชระพงศ์ ขาวขำ รมช.เกษตรและสหกรณ์ได้ประกาศว่า จากการตรวจสอบทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งไม่ได้ระบุวิธีการตรวจสอบต่อสาธารณชน โดยกรมประมงพบว่าเป็นปลานิล
ประชาชน และสื่อบางส่วน รวมทั้ง นายณัฐชา ส.ส. ที่ติดตามเรื่องปลาหมอคางดำมาอย่างต่อเนื่องได้ประสานมายังไบโอไทยเพื่อขอให้มีการตรวจวิเคราะห์ปลากระป๋องจากโรงงานดังกล่าวคู่ขนานอีกทางหนึ่ง วันนี้ไบโอไทยได้แถลงผลการตรวจวิเคราะห์ จากการส่งตัวอย่างไปยัง ศูนย์ความเป็นเลิศนานาชาติด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมอาหารทะเล (International Center of Excellence in Seafood Science and Innovation) คณะอุตสาหกรรมเกษตร มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ (ม.อ.) เพื่อขอสนับสนุนทางวิชาการในตรวจวิเคราะห์ และผลการตรวจสอบพบว่า ปลาซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศ ตราดอกตันหยง ของบริษัท ศรีรุ้งงามฟู้ดส์ จำกัด ซึ่งเป็นข่าวครึกโครมเมื่อสองเดือนก่อนนี้ โดยสกัดดีเอ็นเอ เพิ่มปริมาณสารพันธุกรรม และวิเคราะห์ลำดับเบสด้วยเทคนิค Sanger Sequencing โดยใช้เครื่องหมายพันธุกรรม Mini16S และ UniCOI โดยเปรียบเทียบลำดับเบสกับฐานข้อมูล GenBank ของ NCBI พบว่าผลิตภัณฑ์ดังกล่าวเป็น ปลาหมอคางดำ (Sarotherodon melanotheron)
นอกเหนือจากนั้น ยังได้ตรวจสอบปลากระป๋องตราอื่นๆเพิ่มเติมอีก 1 ตัวอย่าง (ซึ่งยังไม่เคยมีการตรวจวิเคราะห์มาก่อน) ได้แก่ ปลาซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศ “ตราปิ่นทอง” น้าหนักสุทธิ 425 กรัม ของบริษัท สุรใจฟู้ดส์อินดัสทรี จำกัด ต.บางแก้ว อ.เมือง จ.สมุทรสงคราม ปรากฎว่า เป็นปลานิล ไม่ใช่ปลาซาร์ดีนดังที่ระบุไว้ในฉลาก การตรวจสอบปลากระป๋องเจ้าดังโดยหน่วยงานตรวจสอบอิสระที่น่าเชื่อถือครั้งนี้ให้ผลแตกต่างจากการแถลงของ รมช.กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ระบุว่าเป็นปลานิล ซึ่งทางกระทรวงเกษตรฯ และกรมประมง และรวมทั้ง อย. จะต้องชี้แจงเรื่องนี้ต่อประชาชน เพื่อสร้างความเชื่อมั่นต่อความถูกต้องโปร่งใสของกระบวนการตรวจสอบโดยหน่วยงานของรัฐ
อนึ่ง ปลาซาร์ดีนในซอสมะเขือเทศ ตราดอกตันหยง ของบริษัท ศรีรุ้งงามฟู้ดส์ จำกัด โรงงานตั้งอยู่ที่ ต.กาหลง อ.เมือง จ.สมุทรสาคร ก่อนหน้านี้มีชาวเน็ตถ่ายวีดีโอคลิป ตั้งข้อสังเกตว่าปลากระป๋องที่ซื้อมามีลักษณะผิดปกติ ไม่ตรงกับฉลากที่ระบุว่าเป็นปลาแมคเคอเรล กระทั่งสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) สั่งให้บริษัทเรียกคืนสินค้าทั้งหมดออกจากท้องตลาด และดำเนินการอายัดผลิตภัณฑ์ยี่ห้อที่เป็นข่าวและยี่ห้ออื่นที่พบทั้งหมด ณ สถานที่ผลิตจำนวน 12,760 กระป๋อง และที่พบ ณ สถานที่จำหน่ายจำนวน 250 กระป๋อง
สาครออนไลน์ เรียบเรียงโดย กองบรรณาธิการ