นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ได้มอบนโยบายแก่สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร (สนข.) ให้ศึกษาโปรเจกต์ใหม่ คือ การพัฒนามอเตอร์เวย์ทางน้ำเชื่อมภาคเหนือสู่อ่าวไทย เพื่อเพิ่มศักยภาพการขนส่งทางน้ำของประเทศ
เป็นการแก้ปัญหาใหญ่ของประเทศ ทั้งเรื่องการลดต้นทุนโลจิสติกส์ ซึ่งประเทศไทยมีสูงถึง 13.5 เปอร์เซ็นต์ต่อจีดีพี เมื่อเทียบกับประเทศพัฒนาแล้วมีค่าเฉลี่ยประมาณ 8 เปอร์เซ็นต์เท่านั้น
ปัญหาการจราจรติดขัดในเส้นทางสายเหนือ ที่มีเพียงถนนสายเอเชีย และถนนพหลโยธินเป็นเส้นทางหลัก ทำให้เกิดปัญหาจราจรติดขัดรุนแรงเป็นประจำ โดยเฉพาะช่วงเทศกาล และมีสัดส่วนของรถบรรทุกสินค้าจำนวนมากจนเกิดอุบัติเหตุบ่อยครั้ง
และปัญหาน้ำท่วม ด้วยแม่น้ำเจ้าพระยาต้องรองรับน้ำปริมาณมากจากภาคเหนือ แต่ด้วยความคดเคี้ยวทำให้การระบายน้ำทำได้ยาก สร้างความเสียหายรุนแรงต่อบ้านเรือนและพื้นที่เศรษฐกิจในหลายจังหวัด ตั้งแต่นครสวรรค์ เรื่อยมาจนถึงกรุงเทพและปริมณฑล น้ำท่วมเส้นทางคมนาคมทั้งถนนและรถไฟจนใช้งานไม่ได้ ภาครัฐต้องสูญเสียงบประมาณในการฟื้นฟูเยียวยาสูงถึง 30,000-50,000 ล้านบาทต่อปี
จึงเป็นที่มาของ “แผนพัฒนา MMR 1 ช่วงนครสวรรค์ (ปากน้ำโพ) – สมุทรสาคร (อ่าวไทย)” เพื่อการบริหารจัดการอุทกภัยโครงข่ายคมนาคมในพื้นที่ภาคกลาง ซึ่งทาง สนข. เตรียมขอจัดสรรงบประมาณปี 2570 เพื่อศึกษาความเหมาะสมและรูปแบบการลงทุน
สำหรับแผนพัฒนาดังกล่าวฯ จะประกอบด้วยเส้นทางขนส่งทางน้ำ (Marine) มอเตอร์เวย์ (Motorway) และรถไฟ (Railway) จากปากน้ำโพ จ.นครสวรรค์ จนถึงอ่าวไทยที่ จ.สมุทรสาคร ระยะทางประมาณ 240 กิโลเมตร เป็นมอเตอร์เวย์ทางน้ำสายแรก เพื่อการคมนาคมขนส่ง ซึ่งเป็น Man-Made Waterway เหมือนหลายประเทศในยุโรป และยังเป็นเส้นทาง “Green Logistics Corridor” สายแรกของประเทศด้วย
แผนพัฒนา MMR 1 กำหนดให้มีการกั้นรั้วตลอดแนว และสร้างถนนบริการในพื้นที่ชุมชน โดยใช้เขตทางรวมทั้งสิ้นประมาณ 240 เมตร ประกอบด้วย เส้นทางขนส่งทางน้ำ ความกว้าง 110 เมตร เพื่อรองรับการขนส่งสินค้าทางน้ำโดยเฉพาะ, ถนนมอเตอร์เวย์ ขนาด 4 ช่องจราจร, ทางรถไฟทางคู่ สำหรับระบบขนส่งทางราง
อีกทั้งมีการก่อสร้างสะพานเชื่อมโครงข่ายถนนท้องถิ่นและทางแยกต่างระดับ (Interchange) ทุก ๆ ระยะ 10 กิโลเมตร เพื่อความสะดวกของประชาชน และจะพัฒนาสถานีเปลี่ยนถ่ายสินค้าเชื่อมโยงทั้ง ถนน-ราง-น้ำ ในพื้นที่ที่มีศักยภาพ
นอกจากนี้ แผนพัฒนา MMR 1 ยังเป็นส่วนหนึ่งที่เชื่อมต่อกับ โครงการถนนวงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร รอบที่ 3 (MR 10) ด้านตะวันตก เพื่อช่วยเลี่ยงไม่ให้รถบรรทุกขนาดใหญ่และรถไฟขนส่งสินค้าต้องวิ่งเข้าสู่พื้นที่ชั้นในของกรุงเทพฯ และปริมณฑล เป็นการช่วยยกระดับประเทศไทยให้เป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ของภูมิภาค ลดต้นทุนการขนส่ง ลดความแออัดบนถนนสายหลัก และบริหารจัดการน้ำได้อย่างยั่งยืนแบบเบ็ดเสร็จในโครงการเดียว
เป็นอีกหนึ่งเมกะโปรเจกต์ของรัฐบาล ที่กำลังจะเข้ามาในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ต้องติดตามกันต่อไปว่า หาก สนข. ได้เริ่มต้นกระบวนการศึกษาความเหมาะสมฯ แล้ว โครงการมอเตอร์เวย์ทางน้ำ จะมีรูปแบบออกมาอย่างไร และจะมีโอกาสเกิดขึ้นจริงได้หรือไม่
– กิตติกร นาคทอง –